Đăng bởi Ban biên tập ColorVision. Nội dung giáo dục này không phải lời khuyên y tế cá nhân. Đọc chính sách biên tập của chúng tôi và phương pháp thực hiện.
Trả lời nhanh
Các bảng Ishihara truyền thống chủ yếu sàng lọc khác biệt thị giác màu đỏ-lục bằng cách yêu cầu người làm nhận diện hình tạo từ các chấm màu. Một hoạt động kiểu Ishihara trực tuyến có thể hữu ích về mặt giáo dục, nhưng điều kiện màn hình và ánh sáng khiến nó không phải chẩn đoán lâm sàng.
Khi nào cần đi khám: Hãy tìm đến chuyên gia nhãn khoa có chuyên môn để được đánh giá chính thức, nhất là khi có thay đổi thị giác mới hoặc yêu cầu nghề nghiệp.
Giải thích test Ishihara
Test Ishihara là bài sàng lọc thị giác màu được dùng rộng rãi nhất thế giới. Mang tên người sáng lập, bác sĩ Shinobu Ishihara, nó đã là công cụ chuẩn để phát hiện mù màu đỏ-lục từ năm 1917. Dù đã hơn một thế kỷ, test này vẫn rất hiệu quả, rẻ và nhanh khi thực hiện.
Lịch sử
Bác sĩ Shinobu Ishihara (1879–1963) là một bác sĩ nhãn khoa người Nhật, người đã phát triển bài test trong thời gian làm việc tại Trường Y Quân đội Tokyo. Mục đích ban đầu là sàng lọc thị giác màu cho tân binh Nhật Bản. Test được công bố lần đầu năm 1917 và từ đó đã qua nhiều lần cập nhật, phiên bản hiện đại gồm 38 bảng.
Bài test hầu như không thay đổi về bản chất kể từ khi ra đời — minh chứng cho hiệu quả của nó. Ngày nay, test được dùng trên khắp thế giới trong phòng khám mắt, sàng lọc quân sự, khám sức khỏe nghề nghiệp và khám sức khỏe học đường.
Nó hoạt động ra sao?
Test Ishihara dùng bảng giả đồng sắc — một nguyên tắc thiết kế dựa trên khoa học về sự nhầm lẫn màu ở người rối loạn thị giác màu.
Khoa học đằng sau các bảng
Mỗi bảng là một hình tròn lớn chứa hàng trăm chấm nhỏ khác nhau về:
- Kích thước — thay đổi ngẫu nhiên để đường viền không trở thành gợi ý
- Màu sắc — từ những bộ sắc độ được chọn kỹ nhằm khai thác sự nhầm lẫn màu
- Độ sáng — được cân chỉnh cẩn thận giữa hình và nền
Các chấm tạo thành một hoa văn — thường là con số hoặc đường nét — chỉ hiện ra khi người xem phân biệt được các màu cụ thể được dùng. Với người rối loạn đỏ-lục:
- Chấm của hình và chấm của nền trông có cùng màu và cùng độ sáng
- Con số trở nên vô hình (hoặc một con số khác hiện ra thay vào đó)
Các loại bảng
| Loại bảng | Người thị giác bình thường thấy | Người rối loạn thấy |
|---|---|---|
| Biến đổi | Số A | Số B |
| Chữ số biến mất | Một con số | Không gì cả (trống) |
| Chữ số ẩn | Không gì cả | Một con số |
| Phân loại | Một bộ chữ số | Bộ khác (phân biệt protan với deutan) |
Bảng đối chứng — bảng mà ai cũng đọc được — được đặt ở đầu để kiểm tra rằng bài test đang được thực hiện và diễn giải đúng cách.
Bản 38 bảng, 24 bảng và 14 bảng
Test Ishihara có nhiều phiên bản:
- Bản 38 bảng — bộ chẩn đoán đầy đủ; gồm mọi loại bảng và các bảng phân loại
- Bản 24 bảng — phiên bản lâm sàng được dùng phổ biến nhất
- Bản 14 bảng — bản sàng lọc nhanh cho những nơi hạn chế thời gian
Hầu hết test Ishihara trực tuyến, kể cả của chúng tôi, dùng một tập bảng đại diện bao phủ cả bốn loại. Test Ishihara của ColorVision dùng 24 bảng được chọn kỹ, bao phủ mọi nhóm chẩn đoán.
Test Ishihara phát hiện được gì?
Test Ishihara được thiết kế riêng để phát hiện rối loạn thị giác màu đỏ-lục (protanopia, protanomaly, deuteranopia và deuteranomaly). Nó không được thiết kế để phát hiện:
- Tritanopia (rối loạn lam-vàng)
- Achromatopsia (mù màu toàn phần)
- Thay đổi thị giác màu mắc phải do bệnh tật hay thuốc
Để đánh giá toàn diện mọi dạng thị giác màu, test Farnsworth-Munsell 100 sắc độ cho cái nhìn rộng hơn.
Cách hiểu kết quả
Kết quả được chấm bằng cách đếm số bảng nhận diện đúng:
- 17–24 đúng (trong 24 bảng không phải đối chứng): thị giác màu bình thường
- 13–16 đúng: có thể có rối loạn thị giác màu nhẹ
- Dưới 13 đúng: nhiều khả năng có rối loạn thị giác màu
Với test trực tuyến, các ngưỡng này chỉ mang tính xấp xỉ. Những yếu tố ảnh hưởng độ chính xác gồm hiệu chuẩn màn hình, ánh sáng xung quanh và khoảng cách của người dùng tới màn hình.
Giới hạn của test Ishihara trực tuyến
Test Ishihara trực tuyến cung cấp thông tin sàng lọc hữu ích nhưng có những giới hạn tự thân:
- Hiệu chuẩn màn hình — mỗi màn hình hiển thị màu khác nhau; màn hình chưa hiệu chuẩn có thể làm sai lệch kết quả
- Ánh sáng xung quanh — ánh sáng phòng quá mạnh, chói nắng hoặc bộ lọc ánh sáng xanh làm méo cảm nhận màu
- Loại màn hình — OLED, LCD và CRT tái tạo màu khác nhau
- Không có quản lý màu — bảng in dùng mực Munsell được kiểm soát chính xác; màn hình số không thể tái tạo hoàn hảo điều đó
Vì vậy, test trực tuyến là công cụ sàng lọc, không phải công cụ chẩn đoán lâm sàng. Một kết quả gợi ý có rối loạn nên được theo dõi bằng bài test lâm sàng chính thức.
Câu hỏi thường gặp
Ai phát minh ra test Ishihara? Bác sĩ Shinobu Ishihara, bác sĩ nhãn khoa quân đội Nhật Bản, người công bố bài test năm 1917 khi đang làm việc tại Trường Y Quân đội Tokyo.
Test Ishihara có chính xác không? Với rối loạn đỏ-lục, độ nhạy vào khoảng 97% — nghĩa là nó nhận diện đúng tình trạng ở 97% người mắc. Khi dùng trong lâm sàng với bảng in, độ tin cậy rất cao.
Test Ishihara mất bao lâu? Trong phòng khám với bảng in, khoảng 5 phút. Phiên bản trực tuyến 24 bảng của chúng tôi thường mất 3–5 phút.
Test Ishihara có xác định được mức độ nặng của mù màu không? Chỉ một phần. Test Ishihara chuẩn có thể gợi ý rối loạn là nhẹ hay nặng dựa trên số bảng biến đổi bị sai, nhưng test Farnsworth-Munsell 100 sắc độ phù hợp hơn để đo mức độ.
Bằng chứng và nguồn tham khảo
Các nguồn này cung cấp nền tảng về rối loạn thị giác màu và cách kiểm tra lâm sàng thông thường. Các hoạt động trên trình duyệt của ColorVision là sàng lọc mang tính giáo dục, không phải thiết bị lâm sàng.
Kiểm tra thị giác màu của bạn ngay
Thử các hoạt động kiểm tra thị giác màu miễn phí trên trình duyệt. Không cần tài khoản.