Đăng bởi Ban biên tập ColorVision. Nội dung giáo dục này không phải lời khuyên y tế cá nhân. Đọc chính sách biên tập của chúng tôi và phương pháp thực hiện.
Trả lời nhanh
Deuteranopia là rối loạn thị giác màu đỏ-lục do thiếu nón M. Nó khiến đỏ và lục khó phân biệt hơn, nhưng khác với protanopia, nó thường không làm màu đỏ trông tối bất thường; một hoạt động trên trình duyệt không thể chẩn đoán tình trạng này.
Deuteranopia: giải thích về mù màu lục
Deuteranopia là dạng rối loạn thị giác màu do thiếu hoàn toàn nón M (tế bào nón nhạy với bước sóng trung). Nó được xếp vào mù màu đỏ-lục và là một trong những dạng phổ biến nhất. Người bị deuteranopia đôi khi được mô tả là mù lục.
Những điều cốt lõi
- Tỉ lệ: ~1% nam giới; dưới 0,01% nữ giới
- Dạng nặng phổ biến nhất của rối loạn đỏ-lục ở nam giới
- Nguyên nhân: thiếu nón M; di truyền lặn liên kết nhiễm sắc thể X
- Khác biệt then chốt với protanopia: vật màu đỏ vẫn giữ độ sáng bình thường (không bị giảm độ sáng)
Deuteranopia ảnh hưởng thị giác ra sao
Khi chỉ còn nón L và nón S hoạt động, việc cảm nhận màu diễn ra trên một trục hạn chế. Cụ thể:
- Đỏ và lục trông rất giống nhau — cả hai có thể trông ngả nâu, ngả vàng hoặc màu be
- Đỏ và vàng có thể bị nhầm với vài sắc lục nhất định
- Tím hiện lên như lam (vì thành phần lục của tím không có)
- Khác với protanopia, vật màu đỏ không trông tối hơn — đây là điểm phân biệt lâm sàng then chốt
Những màu vẫn khác biệt rõ là các màu trên trục lam-vàng. Lam và vàng vẫn tương đối tách bạch, còn phần đỏ-lục của quang phổ thì co lại.
Deuteranopia và deuteranomaly
| Deuteranopia | Deuteranomaly | |
|---|---|---|
| Nón M | Thiếu | Có, bị dịch chuyển |
| Mức độ | Nặng hơn | Thường nhẹ–vừa |
| Tỉ lệ | ~1% nam giới | ~5% nam giới |
| Thị giác | Lưỡng sắc | Tam sắc bất thường |
Deuteranomaly là dạng mù màu đơn lẻ phổ biến nhất, ảnh hưởng ~5% nam giới. Nón M vẫn có nhưng đỉnh độ nhạy dịch về phía dải của nón L. Kết quả là khả năng phân biệt đỏ với lục bị giảm chứ không mất hẳn.
Cách di truyền
Như protanopia, deuteranopia di truyền theo kiểu lặn liên kết nhiễm sắc thể X. Gen liên quan là OPN1MW trên nhiễm sắc thể X.
- Cha mù màu + mẹ không mang gen → tất cả con gái đều mang gen; không con trai nào bị ảnh hưởng
- Mẹ mang gen + cha không mắc bệnh → 50% con trai mù màu; 50% con gái mang gen
Chẩn đoán
Test Ishihara hiệu quả trong việc sàng lọc deuteranopia. Các bảng chẩn đoán trong bộ đầy đủ 38 bảng gồm những bảng biến đổi cho thấy các con số khác nhau tùy rối loạn là protan hay deutan. Để chẩn đoán chắc chắn, máy đo bất thường sắc giác cho phân loại chính xác nhất.
Câu hỏi thường gặp
Deuteranopia có phổ biến hơn protanopia không? Deuteranomaly (nón M dịch chuyển) phổ biến hơn nhiều. Xét về lưỡng sắc hoàn toàn, deuteranopia và protanopia có tỉ lệ tương đương (mỗi dạng ~1% ở nam giới).
Người bị deuteranopia có lái xe an toàn được không? Có, ở phần lớn các nơi. Vị trí đèn giao thông (trên = đỏ, giữa = vàng, dưới = lục) là đủ. Đa số quốc gia không hạn chế giấy phép lái xe với mù màu đỏ-lục thông thường.
Kính điều chỉnh màu có hiệu quả với deuteranopia không? Một số người thấy có ích, dù kết quả rất khác nhau. Kính lọc hoạt động bằng cách tăng khoảng cách giữa các bước sóng đỏ và lục đến được những tế bào nón còn lại.
Bằng chứng và nguồn tham khảo
Các nguồn này cung cấp nền tảng về rối loạn thị giác màu và cách kiểm tra lâm sàng thông thường. Các hoạt động trên trình duyệt của ColorVision là sàng lọc mang tính giáo dục, không phải thiết bị lâm sàng.
Kiểm tra thị giác màu của bạn ngay
Thử các hoạt động kiểm tra thị giác màu miễn phí trên trình duyệt. Không cần tài khoản.