Test thị giác màu Ishihara
Bài test sàng lọc mù màu được dùng rộng rãi nhất thế giới. Mỗi bảng chứa một con số ẩn trong các chấm màu — chỉ nhận ra được khi có thị giác màu đỏ-lục bình thường. Câu trả lời của bạn được phân tích để phân loại rối loạn thị giác màu nếu có.
Để có kết quả tốt nhất: Chỉnh độ sáng màn hình lên tối đa, tắt Night Mode / True Tone / f.lux, và ngồi trong phòng đủ sáng, không bị chói trên màn hình.
Trước khi bắt đầu
Chuẩn bị màn hình
Sàng lọc bảng chữ số là hoạt động giáo dục thực hiện trên màn hình. Kết quả có thể bị ảnh hưởng bởi màn hình, ánh sáng và cài đặt màu của bạn.
- Đặt độ sáng ít nhất 75% và tránh ánh sáng chói mạnh trên màn hình.
- Tắt Night Shift, bộ lọc ánh sáng xanh, bộ lọc màu và các chế độ màn hình thích ứng.
- Nếu có thể, hãy dùng máy tính bảng, laptop hoặc máy để bàn. Không dùng kết quả này cho quyết định về công việc, cấp phép hay y tế.
Thông tin quan trọng về sàng lọc
Phiên bản trực tuyến này là công cụ sàng lọc mang tính giáo dục, không phải chẩn đoán lâm sàng. Hiệu chuẩn màn hình, ánh sáng và cài đặt màu của thiết bị đều có thể ảnh hưởng tới kết quả.
Nếu thị giác màu của bạn vừa thay đổi, mắt có triệu chứng bất thường, hoặc kết quả khiến bạn lo lắng, hãy trao đổi với bác sĩ nhãn khoa hoặc chuyên viên đo thị lực. Đọc Phương pháp thực hiện, Tuyên bố miễn trừ y tế và hướng dẫn về mù màu của Viện Mắt Quốc gia Hoa Kỳ.
Bảng chữ số thực sự đo điều gì
Bảng giả đồng sắc là một trường gồm các chấm màu thay đổi ngẫu nhiên về kích thước và độ sáng. Bên trong trường ấy giấu một hình, ở đây là một chữ số, được vẽ bằng những chấm khác sắc độ nhưng có độ sáng cố ý làm cho tương tự. Chính sự ngẫu nhiên là toàn bộ mẹo mực. Vì các chấm khác nhau về kích thước và độ sáng theo cách không mang thông tin nào, hình không thể được tìm ra bằng đường viền hay bằng độ sáng. Manh mối đáng tin duy nhất là khác biệt sắc độ giữa hình và nền.
Đó là điều làm cho thiết kế này mang tính chẩn đoán. Người tách được hai sắc độ ấy sẽ thấy ngay một con số. Người có đáp ứng của tế bào nón đỏ và lục chồng lấn nhiều hơn bình thường sẽ thấy một trường chấm không phân biệt được, bởi với họ hình và nền quả thật gần như cùng một màu. Giả đồng sắc mang đúng nghĩa ấy: giả vờ cùng màu, với một số người quan sát chứ không phải với tất cả.
Phương pháp này bắt nguồn từ Shinobu Ishihara, người công bố loạt bảng đầu tiên năm 1917. Nó trở thành bài sàng lọc tuyến đầu chuẩn cho khiếm khuyết đỏ lục vì nhanh, không cần thiết bị nào ngoài chính các bảng, và hầu như không cần hướng dẫn. Hơn một thế kỷ sau, đây vẫn là bài kiểm tra mà phần lớn mọi người gặp đầu tiên: trong khám sức khỏe học đường, khám tuyển dụng và khám mắt định kỳ.
Hoạt động trên trang này là một bản triển khai bảng chữ số nguyên gốc, dựng trên cùng nguyên lý giả đồng sắc. Nó không phải bản sao của loạt bảng lâm sàng đã công bố, và kết quả của nó không thể dùng thay cho kết quả của loạt bảng ấy.
Đọc kết quả của bạn
Bài sàng lọc cho biết bạn nhận đúng bao nhiêu bảng và các lỗi của bạn có tụ lại theo trục protan hay deutan hay không. Hãy xem các khoảng dưới đây là mô tả điều mà mẫu hình gợi ý, không phải chẩn đoán.
Nhận đúng tất cả hoặc gần như tất cả các bảng. Không phát hiện khiếm khuyết đỏ lục. Đây là kết quả mong đợi ở khoảng 92 phần trăm nam giới và hơn 99 phần trăm nữ giới. Nó không loại trừ một bất thường nhẹ và không nói gì về sắc giác lam vàng.
Số lỗi ít. Mẫu hình này phù hợp với tam sắc bất thường mức nhẹ, tức protanomaly hoặc deuteranomaly, trong đó tế bào nón liên quan vẫn có nhưng đỉnh nhạy cảm bị dịch. Đây cũng là khoảng dễ bị tạo ra nhất bởi màn hình hiệu chuẩn kém, nên hãy làm lại trong điều kiện tốt hơn trước khi kết luận.
Nhiều lỗi. Đây là mẫu hình do khiếm khuyết đỏ lục nặng tạo ra, bao gồm cả lưỡng sắc, khi một lớp tế bào nón vắng mặt hoàn toàn. Nếu đây là điều mới với bạn thì nên làm một đánh giá chính thức, không phải vì tình trạng này nguy hiểm, mà vì biết đúng loại và mức nặng của mình sẽ hữu ích cho việc chọn nghề và xin điều kiện hỗ trợ.
Lỗi tập trung trên một trục. Khiếm khuyết protan liên quan đến tế bào nón bước sóng dài và đặc trưng là còn làm giảm độ sáng cảm nhận của ánh sáng đỏ; khiếm khuyết deutan liên quan đến tế bào nón bước sóng trung và không gây điều đó. Deutan là loại phổ biến hơn trong hai loại. Sàng lọc bằng bảng có thể gợi ý trục, nhưng không thể phân độ chính xác.
Chỗ mà phiên bản trình duyệt còn thiếu
Tập bảng lâm sàng được in với dung sai kiểm soát và xem dưới nguồn sáng chuẩn tương đương ánh sáng ban ngày. Không điều nào trong đó đúng với một máy tính xách tay trong phòng khách. Bốn yếu tố thường xuyên làm sai lệch kết quả trên trình duyệt:
- Các tính năng màn hình thích ứng. Night Shift, True Tone, f.lux và bộ lọc ánh sáng xanh đều làm dịch điểm trắng của màn hình, đúng biến số mà các bảng phụ thuộc vào.
- Khác biệt tấm nền và hiệu chuẩn. Hai màn hình chưa hiệu chuẩn có thể hiển thị cùng những màu chấm khác nhau đủ nhiều để đẩy một kết quả sát ranh giới sang khoảng khác.
- Ánh sáng xung quanh. Ánh sáng có ám màu hoặc yếu làm thay đổi trạng thái thích nghi của mắt.
- Thị lực. Tật khúc xạ chưa chỉnh hoặc môi trường trong suốt bị đục có thể làm nhòe viền chấm đủ để giấu hình khỏi cả người có sắc giác hoàn toàn bình thường.
Còn một giới hạn mà không cách hiệu chuẩn nào khắc phục được: sàng lọc bằng bảng phát hiện khiếm khuyết đỏ lục nhưng không đo mức nặng theo cách chuyển được giữa các bài kiểm tra. Việc phân độ đòi hỏi một loạt bài kiểm tra phân độ, hoặc dứt khoát hơn là máy anomaloscope, thiết bị yêu cầu bạn khớp một màu vàng phổ bằng cách trộn đỏ với lục và đọc mức nặng trực tiếp từ tỉ lệ trộn mà bạn chấp nhận.
Ai nên làm và làm gì tiếp theo
Sàng lọc đáng làm nếu gia đình bạn có người khiếm khuyết sắc giác, nếu một đứa trẻ sắp đến tuổi mà mã màu trong lớp học bắt đầu quan trọng, hoặc nếu bạn đang cân nhắc công việc trong hàng không, đường sắt, hàng hải, điện lực hay một số lĩnh vực y tế có áp dụng tiêu chuẩn về màu. Đây là bước kiểm tra đầu tiên hợp lý, và với phần lớn mọi người thì đó cũng là bước duy nhất họ cần.
Sàng lọc không phải công cụ phù hợp nếu sắc giác của bạn mới thay đổi gần đây. Khiếm khuyết di truyền có từ lúc sinh và ổn định suốt đời. Một thay đổi thực sự ở tuổi trưởng thành chỉ về hướng khác: thần kinh thị giác, võng mạc, đục thủy tinh thể hoặc tác dụng của thuốc, và cần được bác sĩ nhãn khoa hay chuyên viên đo thị lực đánh giá sớm chứ không phải một bài kiểm tra trên trình duyệt. Điều tương tự áp dụng cho thay đổi màu chỉ ở một mắt, điều mà khiếm khuyết di truyền không bao giờ gây ra.
Để hiểu sâu hơn kết quả của bạn, mù màu là gì trình bày phần sinh học, các loại mù màu giải thích khác biệt giữa protan, deutan và tritan, còn giải thích về bài kiểm tra Ishihara đi sâu hơn vào chính phương pháp bảng. Phương pháp kiểm tra của chúng tôi trình bày các hoạt động này được dựng ra sao và có thể hay không thể chống đỡ cho kết luận nào.
Bạn có thắc mắc?
Câu hỏi thường gặp
Mọi điều bạn cần biết về các bài test mù màu, cách chúng hoạt động và nên làm gì với kết quả.
Vì sao tôi đọc được số ở một bảng nhưng không đọc được ở bảng kế tiếp?
Đó là mẫu hình bình thường, không phải lỗi. Các bảng không khó như nhau: mỗi bảng đặt hình của nó ở một điểm khác nhau trong không gian màu, và một khiếm khuyết sắc giác ảnh hưởng đến vài điểm nhiều hơn hẳn những điểm khác. Người có bất thường nhẹ đọc đúng phần lớn các bảng và bỏ sót một nhóm bảng khó nhất. Người có khiếm khuyết nặng bỏ sót nhiều hơn nhiều. Tổng số bảng bỏ sót có ý nghĩa hơn là bạn đã bỏ sót bảng cụ thể nào.
Bài này có phát hiện mọi dạng mù màu không?
Không. Sàng lọc bằng bảng chữ số nhắm vào trục đỏ lục, bao gồm khiếm khuyết protan và deutan, tức khoảng 99 phần trăm các trường hợp di truyền. Nó phát hiện kém khiếm khuyết tritan ở trục lam vàng, vốn thường là mắc phải chứ không di truyền. Nếu bạn lo về nhầm lẫn lam vàng thì bài sắp xếp sắc độ, như hoạt động 15 nắp hoặc 100 sắc độ, cho nhiều thông tin hơn.
Tôi thấy một con số nhưng mờ hoặc khác. Điều đó nghĩa là gì?
Một số bảng được thiết kế sao cho người có sắc giác bình thường đọc ra một hình còn người có khiếm khuyết đỏ lục đọc ra hình khác. Một số bảng khác chỉ người có khiếm khuyết mới đọc được. Việc báo một con số khác tự nó đã là thông tin chẩn đoán, và đó là lý do hoạt động này hỏi bạn thực sự thấy gì chứ không chỉ hỏi bạn có thấy gì hay không.
Tôi có thể sai vì màn hình thay vì vì mắt mình không?
Có, và đó là giới hạn lớn nhất của mọi phiên bản chạy trên trình duyệt. Thiết kế bảng dựa vào những quan hệ màu chính xác. Night Shift, bộ lọc ánh sáng xanh, HDR, độ sáng thấp, tấm nền chưa hiệu chuẩn hay ánh sáng phòng có ám màu đều làm dịch chuyển các quan hệ ấy. Tập bảng lâm sàng in giấy, xem dưới nguồn sáng chuẩn, không gặp vấn đề này.
Điểm tuyệt đối có chứng minh sắc giác của tôi bình thường không?
Đó là dấu hiệu yên tâm chứ không phải bằng chứng. Sàng lọc bằng bảng được thiết kế để nhạy với sự hiện diện của khiếm khuyết đỏ lục; nó chưa bao giờ được thiết kế để phân độ mức nặng hay để xác nhận tình trạng bình thường. Riêng tam sắc bất thường mức nhẹ có thể lọt qua. Chính vì thế các quyết định nghề nghiệp và cấp phép dựa vào các bài kiểm tra phân độ và máy anomaloscope.
Vì sao kết quả của tôi khác với bài kiểm tra làm ở nơi khác?
Các bản triển khai khác nhau dùng bộ bảng khác nhau, số bảng khác nhau, ngưỡng chấm điểm khác nhau và cách tái tạo màu khác nhau. Bản 14 bảng và bản 24 bảng sẽ không khớp sát nhau. Chỉ so sánh kết quả trong cùng một bài kiểm tra, trên cùng màn hình và dưới ánh sáng tương tự.
Con tôi chưa đọc được chữ số. Nên dùng bài nào?
Hãy dùng hoạt động hình khối, yêu cầu trẻ tô theo hoặc chỉ vào một hình thay vì gọi tên chữ số. Nó bỏ đi yêu cầu biết đọc, thứ khiến bảng chữ số không dùng được với trẻ dưới khoảng năm tuổi.
Vẫn còn thắc mắc? Liên hệ với chúng tôi →