Test widzenia barw Ishihary

Co tablica z cyframi naprawdę mierzy

Tablica pseudoizochromatyczna to pole barwnych kropek, które losowo różnią się wielkością i jasnością. Wewnątrz pola ukryto figurę, tutaj cyfrę, narysowaną kropkami o innym odcieniu, lecz o celowo zbliżonej jasności. Cała sztuczka tkwi w losowości. Ponieważ kropki różnią się wielkością i jasnością w sposób niosący zero informacji, figury nie da się znaleźć ani po krawędziach, ani po jasności. Jedyną wiarygodną wskazówką jest różnica odcienia między figurą a tłem.

To właśnie czyni tę konstrukcję diagnostyczną. Osoba, której wzrok rozdziela te dwa odcienie, widzi liczbę natychmiast. Osoba, u której odpowiedzi czopków czerwonych i zielonych nakładają się bardziej niż zwykle, widzi niezróżnicowane pole kropek, ponieważ dla niej figura i tło naprawdę mają niemal ten sam kolor. Pseudoizochromatyczny znaczy dokładnie tyle: fałszywie jednobarwny, dla jednych obserwatorów, a dla innych nie.

Metoda wywodzi się od Shinobu Ishihary, który pierwszą serię tablic opublikował w 1917 roku. Stała się standardowym badaniem pierwszego rzutu dla zaburzeń czerwono-zielonych, bo jest szybka, nie wymaga sprzętu poza samymi tablicami i niemal nie potrzebuje instrukcji. Ponad sto lat później wciąż jest tym testem, z którym większość ludzi styka się jako pierwszym: w badaniach szkolnych, przy przyjęciu do pracy i podczas rutynowych wizyt okulistycznych.

Aktywność na tej stronie to autorskie wdrożenie tablic z cyframi oparte na tej samej zasadzie pseudoizochromatycznej. Nie jest odtworzeniem opublikowanej serii klinicznej, a jej wyniki nie są z nią wymienne.

Jak czytać swój wynik

Badanie podaje, ile tablic rozpoznali Państwo zgodnie z oczekiwaniem oraz czy pomyłki układają się wzdłuż osi protan czy deutan. Poniższe przedziały proszę traktować jako opis tego, co sugeruje wzorzec, a nie jako rozpoznanie.

Rozpoznane wszystkie lub prawie wszystkie tablice. Nie wykryto zaburzenia czerwono-zielonego. To wynik oczekiwany u około 92 procent mężczyzn i ponad 99 procent kobiet. Nie wyklucza łagodnej anomalii i nic nie mówi o widzeniu niebiesko-żółtym.

Niewielka liczba pomyłek. Ten wzorzec odpowiada łagodnej trichromazji anomalnej, czyli protanomalii lub deuteranomalii, w której właściwy czopek jest obecny, ale szczyt jego czułości jest przesunięty. To także przedział najłatwiej wytwarzany przez źle skalibrowany ekran, więc przed wyciąganiem wniosków proszę powtórzyć badanie w lepszych warunkach.

Wiele pomyłek. Taki wzorzec daje nasilone zaburzenie czerwono-zielone, w tym dichromazja, w której jedna klasa czopków jest całkowicie nieobecna. Jeśli to dla Państwa nowa informacja, warto wykonać formalną ocenę; nie dlatego, że stan jest groźny, lecz dlatego, że znajomość własnego typu i nasilenia przydaje się przy planowaniu zawodowym i przy udogodnieniach.

Pomyłki skupione na jednej osi. Zaburzenia protan dotyczą czopków długofalowych i charakterystycznie obniżają też postrzeganą jasność światła czerwonego; zaburzenia deutan dotyczą czopków średniofalowych i tego nie robią. Z tych dwóch częstszy jest deutan. Badanie tablicami może zasugerować oś, lecz nie potrafi jej precyzyjnie stopniować.

Gdzie wersja przeglądarkowa nie wystarcza

Kliniczne atlasy drukuje się w kontrolowanych tolerancjach i ogląda w znormalizowanym świetle zbliżonym do dziennego. Nic z tego nie dotyczy laptopa w salonie. Cztery rzeczy regularnie zniekształcają wynik w przeglądarce:

• Adaptacyjne funkcje ekranu. Night Shift, True Tone, f.lux i filtry światła niebieskiego przesuwają punkt bieli ekranu, czyli dokładnie tę wielkość, od której zależą tablice.
• Różnice matryc i kalibracji. Dwa nieskalibrowane monitory potrafią oddać te same barwy kropek na tyle odmiennie, że wynik graniczny przesunie się do innego przedziału.
• Światło otoczenia. Barwne lub słabe oświetlenie zmienia stan adaptacji oka.
• Ostrość wzroku. Nieskorygowana wada refrakcji albo zmętnienie ośrodków optycznych potrafią rozmyć brzegi kropek na tyle, że figura zniknie nawet osobie o zupełnie prawidłowym widzeniu barw.

Jest też granica, której nie usunie żadna kalibracja: badanie tablicami wykrywa zaburzenie czerwono-zielone, lecz nie mierzy jego nasilenia w sposób przenośny między testami. Stopniowanie wymaga serii testów stopniowanych albo, rozstrzygająco, anomaloskopu; przyrząd ten prosi o dopasowanie widmowej żółci przez zmieszanie czerwieni z zielenią i odczytuje nasilenie wprost z przyjętej mieszaniny.

Komu to się przyda i co dalej

Badanie warto wykonać, gdy w rodzinie występują zaburzenia widzenia barw, gdy dziecko zbliża się do wieku, w którym kodowanie kolorem w klasie zaczyna mieć znaczenie, albo gdy rozważają Państwo pracę w lotnictwie, kolejnictwie, na morzu, w elektrotechnice lub w niektórych dziedzinach medycyny, gdzie obowiązują normy barwne. To rozsądne pierwsze sprawdzenie i dla większości osób jedyne, jakiego będą potrzebować.

Badanie nie jest właściwym narzędziem, jeśli widzenie barw zmieniło się niedawno. Zaburzenie dziedziczne jest obecne od urodzenia i stabilne przez całe życie. Rzeczywista zmiana w wieku dorosłym wskazuje na coś innego: nerw wzrokowy, siatkówkę, zaćmę albo działanie leku, i wymaga szybkiej oceny przez optometrystę lub okulistę, a nie testu w przeglądarce. To samo dotyczy zmiany barw tylko w jednym oku, czego zaburzenie dziedziczne nigdy nie powoduje.

Aby zrozumieć wynik głębiej, czym jest daltonizm omawia biologię, rodzaje daltonizmu wyjaśniają różnice między protan, deutan i tritan, a test Ishihary wyjaśniony wchodzi głębiej w samą metodę tablic. Nasza metodyka badań przedstawia, jak zbudowano te aktywności oraz co mogą, a czego nie mogą uzasadniać.