Badanie kontrastu symboli

Usunąć krok czytania

Każde badanie pseudoizochromatyczne ma tę samą budowę: figura osadzona w polu kropek, rozróżnialna po odcieniu, a nie po jasności czy krawędzi. Między wersjami różni się to, czym jest ta figura, i właśnie ten wybór decyduje, kogo w ogóle da się zbadać.

Cyfry to odpowiedź tradycyjna i dla piśmiennych dorosłych sprawdzają się dobrze. Ale nazwanie cyfry to zadanie czytania nałożone na zadanie percepcyjne, a błędna odpowiedź nie pozwala ich rozdzielić. Czterolatek, dorosły czytający inny system liczbowy albo osoba badana bez wspólnego języka pomylą się na tablicy z cyframi z powodów niemających nic wspólnego z ich czopkami.

Zastąpienie cyfr kształtami usuwa to pomieszanie. Koło, kwadrat, trójkąt czy gwiazdę można nazwać w dowolnym języku, wskazać na karcie albo obrysować palcem. Nauka o barwie się nie zmienia; upraszcza się jedynie wymagana odpowiedź. To samo rozumowanie stoi za klinicznymi atlasami symbolowymi, od dawna używanymi u dzieci przed nauką czytania i w badaniach międzyjęzykowych.

Dwie osie, a nie jedna

To badanie obejmuje obie główne osie widzenia barw, czego badanie cyframi zwykle nie robi.

Pozycje czerwono-zielone celują w zaburzenia protan i deutan. Stanowią one przeważającą większość dziedzicznych zaburzeń widzenia barw, są sprzężone z chromosomem X i dlatego dotykają mężczyzn znacznie częściej niż kobiet: mniej więcej jeden na dwunastu wobec jednej na dwieście wśród osób pochodzenia północnoeuropejskiego.

Pozycje niebiesko-żółte celują w zaburzenie tritan. Dziedziczny tritan jest rzadki, ale to oś niebiesko-żółta najczęściej pogarsza się przy chorobach nabytych. Jaskra, retinopatia cukrzycowa, choroby nerwu wzrokowego, zaćma i szereg leków potrafią ścisnąć rozróżnianie niebiesko-żółte, nierzadko zanim człowiek cokolwiek zauważy. Włączenie tych pozycji daje badaniu szansę ujawnić zmianę nabytą, a nie tylko stan wrodzony.

Praktyczny wniosek: wynik czerwono-zielony odzwierciedla tu najpewniej coś, z czym się Państwo urodzili i co się nie zmieni. Wynik niebiesko-żółty odzwierciedla raczej coś, co uległo zmianie, i to jego pilniej warto sprawdzić.

Jak interpretować wynik

Badanie podaje, które pozycje rozpoznali Państwo zgodnie z oczekiwaniem oraz czy błędy skupiają się na osi czerwono-zielonej czy niebiesko-żółtej.

Rozpoznanie wszystkich lub prawie wszystkich pozycji sugeruje rozróżnianie barw wystarczające do zadań kodowanych kolorem na obu osiach. Skupisko błędów czerwono-zielonych sugeruje zaburzenie czerwono-zielone, a badanie tablicami z cyframi opisze je subtelniej, jeśli czytają Państwo cyfry. Skupisko błędów niebiesko-żółtych uzasadnia fachowe badanie, zwłaszcza u osoby dorosłej. Rozproszone błędy bez skupisk zwykle wskazują warunki badania, a nie widzenie barw: proszę sprawdzić jasność, wyłączyć adaptację barwną i spróbować ponownie.

Granice, które warto powiedzieć wprost

Ponieważ symbole są większe i grubsze niż figury cyfrowe, to badanie jest mniej czułe na łagodną trichromazję anomalną. Osoba z niewielkim przesunięciem czułości czopków często rozpozna wszystkie symbole poprawnie. To akceptowalna wymiana na rzecz użyteczności, ale oznacza, że czysty wynik tutaj jest słabszym dowodem normy niż czysty wynik na długiej serii cyfrowej.

Ograniczenia ekranu dotyczące każdego przeglądarkowego badania barw działają tu jeszcze mocniej na pozycjach niebiesko-żółtych, bo odwzorowanie błękitu waha się między matrycami bardziej niż czerwieni czy zieleni, a filtry światła niebieskiego uderzają dokładnie w ten obszar. Proszę je wyłączyć, zanim wyciągną Państwo jakiekolwiek wnioski z wyniku tritan.

I jak każda aktywność na tej stronie, jest to badanie edukacyjne. Nie jest rozpoznaniem i nie jest uznawane do celów zawodowych, orzeczniczych ani medycznych. Te wymagają nadzorowanych badań klinicznych.

Wersję zaprojektowaną pod uwagę i sprawność ruchową małych dzieci znajdą Państwo w aktywności z kształtami dla dzieci. Jako lekturę tła rodzaje daltonizmu wyjaśniają rozróżnienie protan, deutan i tritan, a tritanopia szczegółowo omawia oś niebiesko-żółtą.