40 Kapaklı Ton Sıralama Alıştırması
40 dijital renk kapağını iki sabit uç arasında yumuşak bir ton geçişi oluşturacak biçimde sıralayın. Sıralamanız alıştırma ve kişisel keşif için bir hata grafiği üretir; bu, standartlaştırılmış FM 100 Ton testi değildir.
İpuçları: Acele etmeyin — doğruluk hızdan önemlidir. Ekran parlaklığını en üste alın ve Gece Modu’nu kapatın. Sürükle-bırak için masaüstü ya da dizüstü bilgisayar daha rahattır.
Başlamadan Önce
Ekranınızı Hazırlayın
Ton Sıralama Taraması, ekran üzerinde yapılan eğitim amaçlı bir etkinliktir. Sonuç; ekranınızdan, aydınlatmadan ve renk ayarlarınızdan etkilenebilir.
- Parlaklığı en az %75 yapın ve ekranda güçlü parlamaları önleyin.
- Gece Vardiyası, mavi ışık filtreleri, renk filtreleri ve uyarlanabilir ekran modlarını kapatın.
- Mümkünse tablet, dizüstü ya da masaüstü bilgisayar kullanın. Bu sonucu iş, ehliyet/lisans veya tıbbi kararlar için kullanmayın.
Bu ton sıralama alıştırması hakkında
Ton sıralama etkinlikleri, bir kişinin renkleri kademeli bir dizide ne kadar doğru yerleştirdiğini inceler. Klinik Farnsworth–Munsell 100 Ton testi ise dört tepside 85 kapakla, denetimli gün ışığı koşullarında uygulanan çok daha kapsamlı ve standartlaştırılmış bir değerlendirmedir.
Tarayıcıda çalışan bu etkinlik yalnızca alıştırma amaçlıdır. Ekran kalibrasyonu, aydınlatma, tarayıcının renk yönetimi, görme keskinliği ve görevin nasıl yapıldığı sonucu etkileyebilir; bu nedenle çevrim içi bir puan klinik sonuç sayılamaz ve mesleki kararlarda kullanılamaz.
Test Yöntemi sayfasını okuyun. Kaynak: National Academies: Görme İşlevleri Testleri.
Şekil adlandırmak yerine ton sıralamak
Ton dizilişi, renk görme sınamalarının öteki büyük ailesidir ve levha taramasından tümüyle farklı bir ilkeyle çalışır. Bir şekli gizleyip bulup bulamadığınızı sormak yerine, renk çemberinin çevresinde küçük adımlarla ilerleyen bir dizi kapak verir, onları karıştırır ve sırayı yeniden kurmanızı ister.
Dean Farnsworth’ün 1940’larda tanıttığı yöntemin arkasındaki kavrayış şudur: renk görme eksikliği aslında renkleri görememek değildir. Bir sıkışmadır. Normal bir trikromatın ayırt edilebilir tonların geniş bir yelpazesini algıladığı yerde, eksikliği olan kişi daha dar bir yelpaze algılar ve bazı bölgeler neredeyse düzleşir. Bir gözlemciye açıkça farklı görünen kapaklar bir başkasına neredeyse aynı görünür. Sıralaması istendiğinde ikinci gözlemci onları rastgele dizmez; ayırt etme gücünün çöktüğü eksen boyunca, dizgesel biçimde yanlış dizer.
İşte bu dizgesel yanlışlık sinyaldir. Rastgele hata dikkatsizliği gösterir. Örüntülü hata, hangi koni sınıfının işin içinde olduğunu gösterir.
Hata grafiğini okumak
Grafik bir çemberdir. Üzerindeki her konum, kapaklarla aynı sırada bir tona karşılık gelir. Bitirdiğinizde her kapak olması gereken yerle karşılaştırılır ve sapmanın büyüklüğü merkezden dışa doğru çizilir.
Küçük, düzgün bir dağılım. Normal ayırt etme. Özellikle ton adımlarının en küçük hissedildiği mavi-yeşil bölgede kimse her kapağı kusursuz yerleştiremez; küçük hatalardan oluşan bir halka beklenen sonuçtur.
Belirgin iki kutuplu eksen. Çemberin karşılıklı iki noktasında toplanmış uzun hatalar, geri kalanı ise görece temiz. Bu, eksikliğin klasik imzasıdır. O eksenin yönü, etkilenen koni sınıfını gösterir.
Büyük, örüntüsüz dağılım. Eksensiz yüksek toplam hata. Bu genellikle renk görüşünüzü değil sınama durumunu yansıtır: yorgunluk, aceleye gelmiş bir deneme, kötü ışık ya da takılmamış gözlük. Dinlenmişken, iyi ışıkta, acele etmeden yineleyin.
Mavi-sarı bölgede toplanan hatalar. Tritan örüntüsü. Kırmızı-yeşil eksikliğin tersine bu daha çok sonradan kazanılmıştır ve erişkinde yeni beliren bir tritan ekseni bir göz uzmanına iletilmeye değer.
Bu sürüm neyi destekler, neyi desteklemez
Buradaki etkinlik, yayımlanmış yöntemden esinlenen özgün bir ton dizilişi uygulamasıdır. Tümüyle tarayıcınızda çalışır ve bu, gerçek sınırlar getirir.
En önemlisi renk kapsamı ve kalibrasyondur. Klinik sürüm, standart bir ışık kaynağı altında incelenen, denetimli pigmentten yapılmış fiziksel kapaklar kullanır. Ekranda her kapak rengini paneliniz sentezler ve paneller ince ton adımlarını sunmakta hatırı sayılır ölçüde farklılaşır; özellikle adımların zaten belli belirsiz olduğu mavi-yeşil ve mor bölgelerde. Renk görüşü birebir aynı olan iki kişi farklı monitörlerde farklı hata grafikleri üretebilir.
Etkileşim ikinci bir sınır ekler. Kapakları fareyle ya da parmakla sürüklemek, onları tepside fiziksel olarak dizmekle aynı devinim görevi değildir ve özensiz sürüklemeden doğan sıra hataları, algıdan doğan sıra hatalarından ayırt edilemez.
Son olarak, burada elde edilen toplam hata puanı yayımlanmış bir klinik puanla karşılaştırılabilir değildir. Onu test içi bir ölçü sayın: aynı ekranda kendi denemelerinizi karşılaştırmak için yararlı, kendinizi klinik bir ölçeğe yerleştirmek için değil.
Kullanılabilir bir sonuç almak
Kesintisiz birkaç dakika ayırın, parlaklığı yükseltin, uyarlanır renk özelliklerini kapatın ve pencere parıltısından uzak, düzgün ve nötr bir oda ışığında çalışın. Her zamanki gözlüğünüzü takın. Acele etmeyin: bu görev sabırlı çalışmayı ödüllendirir ve zaman baskısı hata puanlarını, tam da aradığınız ekseni örtecek biçimde şişirir.
Daha kısa bir görev isterseniz 15 kapaklı diziliş taraması aynı ilkeyi çok daha az kapakla uygular ve ayırt etmeyi ayrıntılı betimlemek yerine orta ve ağır eksiklikleri hafiflerden ayırmak için tasarlanmıştır. Kırmızı-yeşil bir eksikliğin var olup olmadığını henüz saptamadıysanız rakam levhası taraması daha hızlı ilk adımdır.
Sıkışmanın koni düzeyinde neden oluştuğu için bkz. renk körlüğü nedir ve renk körlüğü türleri. Test yöntemimiz bu etkinliklerin nasıl kurulduğunu belgeler.
Sorunuz mu var?
Sık Sorulan Sorular
Renk körlüğü testleri, nasıl çalıştıkları ve sonucunuzla ne yapmanız gerektiği hakkında bilmeniz gereken her şey.
Renkleri sıralamak neden levha okumaktan daha zor?
Çünkü sorulan soru farklıdır. Levha, tek bir ton farkını ayırt edip edemediğinizi sorar. Diziliş görevi ise renk çemberinin çevresinde birçok küçük ton farkını sıraya koymanızı ister. Renk görüşü tümüyle normal olan kişiler de, özellikle acele ederlerse, hata yapar. Sonuç, geçme ya da kalma değil, ayırt etme gücünüzün en zayıf olduğu yeri gösteren bir profildir.
Hata grafiği gerçekte neyi gösterir?
Her kapak, tonu temsil eden bir çember üzerinde bir açıya oturur. Bir kapağı sırasının dışına koyduğunuzda grafik, ne kadar saptığını yansıtan uzunlukta bir çizgi çizer. Dağınık kısa çizgiler genel olarak özensiz bir dizilişi gösterir. Çemberin tek bir çapı boyunca toplanan çizgiler ise ayırt etme gücünüzün belirli bir eksende çöktüğünü gösterir; bu da renk görme eksikliğinin imzasıdır.
Hatalarım bir çizgi oluşturuyor. Hangi eksen hangisi?
Üç klasik eksen farklı açılarda uzanır. Protan ekseni uzun dalga boyu konilerinin azalmış işlevini, dötan ekseni orta dalga boyu konilerini, tritan ekseni kısa dalga boyu konilerini yansıtır. Protan ve dötan eksenleri birbirine yakındır; bu yüzden tarayıcı sürümü onları tritandan ayırmakta, birbirinden ayırmaya kıyasla çok daha güvenilirdir.
Yüksek hata puanı kötü müdür?
Tek başına değil. Toplam hata puanları yorgunluk, kötü aydınlatma, zaman baskısı, düzeltilmemiş kırma kusuru ve yaşla birlikte yükselir: gözbebeği çapı da lens sararması da yıllarla değişir ve ikisi de bu görevi etkiler. Ekseni olmayan yüksek puan genellikle sınama koşullarının ürünüdür. Belirgin eksenli orta bir puan, eksensiz yüksek bir puandan daha bilgilendiricidir.
Levhaların yakalayamadığı mavi-sarı eksikliği yakalayabilir mi?
Evet, bunun için çok daha uygundur. Ton dizilişi yalnızca kırmızı-yeşil bölgeyi değil bütün renk çemberini kapsar; bu yüzden tritan ekseni ayrı bir örüntü olarak belirir. Bu önemlidir, çünkü tritan eksikliği genellikle kalıtsal değil, yaşlanma, glokom, diyabet, görme siniri hastalıkları ya da ilaçlar nedeniyle sonradan kazanılmıştır.
Sonuçlarım denemeler arasında neden değişiyor?
Bir miktar değişkenlik görevin doğasında vardır. Ton dizilişi psikofizik bir görevdir ve başarım uyum, dikkat ve yorgunluğa bağlıdır. Klinisyenler de yinelemeler arası değişkenlik bekler. Sabit bir puandan çok, denemeler boyunca tutarlı bir eksen arayın.
Bunu rakam levhası taraması yerine mi kullanmalıyım?
İkisini de, farklı amaçlarla kullanın. Kırmızı-yeşil bir eksikliğin var olup olmadığını saptamanın daha hızlı ve daha duyarlı yolu levhalardır. Ton dizilişi ekseni daha iyi betimler ve mavi-sarı tutulumu gösterir, ama daha uzun sürer ve koşullara daha duyarlıdır.
Hâlâ sorunuz mu var? Bize yazın →